Circulaire economie stakeholder conferentie

13 maart 2017

“We moeten niet langer uitgaan van een tegenstelling tussen economie en milieu,” stelt vicepresident van de Europese Commissie Frans Timmermans. Hij opende hiermee de conferentie over circulaire economie op 9 en 10 maart. Diverse stakeholders spraken over de implementatie van het actieplan “closing the loop” en de volgende stappen in de EU.
 

Frans Timmermans

In de EU liggen veel kansen op het gebied van circulaire economie, zo kan er meer waarde uit afval worden gehaald, aldus Timmermans. Hij noemt de aanwezigheid van technologische, economische en ecologische uitdagingen. “De echte uitdaging betreft governance, hoe kunnen al deze aspecten door overheden bij elkaar gebracht worden?” Timmermans pleit voor het ondernemen van acties om de EU te ontdoen van afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en stappen te zetten naar een duurzame toekomst. “Als de EU op het wereldtoneel de koploper wordt op het gebied van circulaire economie, dan kan het leidend zijn in de toekomst.”

Karmenu Vella

Eurocommissaris voor milieu, maritieme zaken en visserijbeleid, Karmenu Vella, gaf een toelichting over de huidige stand van zaken in de EU. De helft van de maatregelen uit het, in december 2015 voorgestelde, actieplan zijn inmiddels gerealiseerd. De nadruk ligt hier op afvalwetgeving. De Europese Commissie heeft hiervoor o.a. een platform over voedselverspilling en afval opgericht. Daarnaast lanceerde de Commissie eerder dit jaar, in samenwerking met de Europese Investeringsbank, een platform over financieringssteun. Tijdens de conferentie kondigde Vella een derde platform aan, gericht op stakeholders. De Commissie is momenteel bezig met het samenstellen van deze twee expert platforms.

Belangrijke initiatieven

Vella noemt tevens een drietal onderwerpen waarop naar verwachting in 2017 ontwikkelingen zullen plaatsvinden. Het gaat hierbij om:

  1. een nieuwe strategie voor plastic, denk hier aan de aanpak van vervuiling van oceanen en zeewater;
  2. wetgeving voor afval, producten en chemicaliën, de bestaande standaarden worden herzien;
  3. hergebruik van water, o.a. afvalwater en irrigatie.

Rol van steden en bedrijven

Guido Braam, van Circular Valley, benadrukt in zijn keynote speech de rol van Europese steden. Innovatie is daarbij een essentieel element. De circulaire economie moet volgens hem vanuit zowel een economisch als sociaal perspectief benaderd worden. Braam positioneert Nederlandse steden als living labs, waarin projecten en ideeën ter bevordering van een circulaire economie kunnen ontwikkelen. Hij erkent dat overheden een belangrijke partner zijn in het innovatieproces. “De overheid, zowel lokaal als regionaal en nationaal, zet vaak de eerste stap bij risicovolle nieuwe technologieën en investeringen. Dat is onmisbaar. Overheden kunnen het proces, circulaire economie in dit geval, een extra duwtje in de rug te geven.” Investeringen en groene overheidsopdrachten zijn nodig, aldus Braam. Het lokale niveau is hier soms beter geschikt voor dan het Europees niveau. Lokaal bestuur weet beter wat er speelt bij burgers en bedrijven in de regio.

Onderwijs

Om de transitie naar een circulaire economie te laten slagen, is een omslag in onderwijs vereist. Onderwijs moet enerzijds, vanaf jonge leeftijd, bijdragen aan het vergroten van het Europees bewustzijn over de noodzaak van een circulaire economie. Anderzijds moeten opleidingen bijdragen aan de ontwikkeling van de juiste competentiemix. Het langer gebruiken, repareren en hergebruiken van producten wordt steeds meer aangemoedigd. Educatie moet ervoor zorgen dat mensen worden opgeleid met de juiste vaardigheden en competenties om aan die vraag te voldoen. Dit heeft een positief effect op banengroei in de EU.

Monitoringskader

De Europese Commissie komt naar verwachting eind 2017 met een kader ter monitoring van ontwikkelingen op het gebied van circulaire economie in de EU. Dit kader moet ervoor zorgen dat groei en ontwikkeling in de lidstaten gemeten kan worden. Het kader richt zich voornamelijk op afvalproductie en -beheer, efficiënt gebruik van hulpbronnen en hergebruik en reparatie van producten. In overleg met de nationale overheden ontwikkelt de Commissie een lijst van ongeveer 16, bij Eurostat reeds bestaande, indicatoren.

Bronnen:

Actieplan closing the loop, Europese Commissie
Stakeholders conferentie Circulaire Economie, Europese Commissie

Door:

Ilse Buijs, Huis van de Nederlandse Provincies

Meer informatie:

Platform Food losses and Food Waste, Europese Commissie
Circular Valley